Pasar al contenido principal

Internet Móvil

Créditos
6
Tipos
Complementaria de especialidad (Tecnologías de la información)
Requisitos
Departamento
AC
La asignatura cubre diferentes aspectos relacionados con el Internet Móvil y en el Internet de las Cosas, como por ejemplo las posibilidades y limitaciones de tecnologías asociadas a la transmisión radio, redes celulares, redes Wifi, y tecnologías de comunicación bajo consumo (RFID, NFC, BLE, IEEE 802.15.4, LoraWAN, NBIoT) y los protocolos asociados (Thread, Coap, MQTT). También el procesamiento de la señal de sensores incorporados a los teléfonos mòviles (acelerómetro, magnetómetro, giróscopo, cámaras, micros)) y a la integración de tecnologías de AI al las redes y dispositivos móviles (6G, asistentes móviles, reconocimiento de voz, etc). A las sesiones de caso se tratan aspectos que no su puramente tecnológicos, pero que su importantes para entender la evolución y posibilidades del'Internet móvil, como por ejemplo la cadena de valor, ecosistema, markets de aplicaciones, modelos de negocio, etc.

Profesorado

Responsable

Horas semanales

Teoría
3
Problemas
0
Laboratorio
1
Aprendizaje dirigido
0
Aprendizaje autónomo
6

Competencias

Especialidad tecnologías de la información

  • CTI1 - Definir, planificar y gestionar la instalación de la infraestructura TIC de la organización.
    • CTI1.1 - Demostrar comprensión del entorno de una organización y sus necesidades en el ámbito de las tecnologías de la información y las comunicaciones.
    • CTI1.2 - Seleccionar, diseñar, desplegar, integrar y gestionar redes e infraestructuras de comunicaciones en una organización.
    • CTI1.3 - Seleccionar, desplegar, integrar y gestionar sistemas de información que satisfagan las necesidades de la organización con los criterios de costo y calidad identificados.
    • CTI1.4 - Seleccionar, diseñar, desplegar, integrar, evaluar, construir, gestionar, explotar y mantener las tecnologías de hardware, software y redes, dentro de los parámetros de costo y calidad adecuados.
  • CTI2 - Garantizar que los sistemas TIC de una organización funcionan de forma adecuada, son seguros y están adecuadamente instalados, documentados, personalizados, mantenidos, actualizados y sustituidos, y que las personas de la organización reciban un soporte TIC correcto.
    • CTI2.1 - Dirigir, planificar y coordinar la gestión de la infraestructura informática: hardware, software, redes y comunicaciones.
  • CTI3 - Diseñar soluciones que integren tecnologías de hardware, software y comunicaciones (y capacidad de desarrollar soluciones específicas de software de sistemas) para sistemas distribuidos y dispositivos de computación ubícua.
    • CTI3.1 - Concebir sistemas, aplicaciones y servicios basados en tecnologías de red, incluyendo Internet, web, comercio electrónico, multimedia, servicios interactivos y computación ubicua.
    • CTI3.2 - Implementar y gestionar sistemas ubicuos (mobile computing systems).
    • CTI3.4 - Diseñar software de comunicaciones.
  • Sostenibilidad y compromiso social

  • G2 [Avaluable] - Conocer y comprender la complejidad de los fenómenos económicos y sociales típicos de la sociedad del bienestar. Ser capaz de analizar y valorar el impacto social y medioambiental
    • G2.3 - Tener en cuenta las dimensiones social, económica y ambiental, y el derecho a la privacidad a aplicar soluciones y llevar a cabo proyectos coherentes con el desarrollo humano y la sostenibilidad.
  • Objetivos

    1. conocimiento de los problemas específicos a la transmisión radio
      Competencias relacionadas: CTI1.2, CTI2.1, CTI1.3, CTI1.4, CTI3.2,
    2. conocer las tecnologías de redes inalámbricas
      Competencias relacionadas: CTI1.2, CTI2.1, CTI1.1, CTI1.3, CTI1.4, CTI3.2,
    3. conocer la cadena de valor del Internet móvil
      Competencias relacionadas: CTI1.1, G2.3,
    4. Conocer las técnicas básicas de procesamiento de la señal de los sensores de los teléfonos móviles y herramientas de Inteligencia Artificial en dispositivos móviles.
      Competencias relacionadas: CTI3.1, CTI3.4, CTI3.2, G2.3,
    5. entender los modelos de negocio, costes, marketing, competencia, etc, asociados al desarrollo de una aplicación móvil
      Competencias relacionadas: G2.3,
    6. trabajo en equipo para desarrollar un trabajo de diseño
      Competencias relacionadas: G2.3,
    7. conocer tecnologías IoT.
      Competencias relacionadas: CTI3.1, CTI1.2, CTI2.1, CTI1.3, CTI1.4, CTI3.2,
    8. conocer tecnologías auxiliares: posicionamiento, pagos seguro para móvil, inserción de publicidad, etc
      Competencias relacionadas: CTI3.1, CTI3.4, CTI1.1, CTI3.2,

    Contenidos

    1. La cadena de valor del Internet Móvil
      Cadena de valor del IM: Contenidos. Servicios on-line. Redes de distribución. Interface con el usuario. Dispositivos. Aplicaciones. Regulación del uso de frecuencias. Redes con infraestructura y redes ad-hoc.
    2. Transmisión Radio
      Características del canal radio. Limitaciones de potencia. Limitaciones de ancho de banda. Propagación. Compromisos en potencia, ancho de banda y velocidad de transmisión. Adaptación de velocidades. Sistemas multiantena. Multiplexación por división de código, tiempo y frecuencia. Móviles y salud.
    3. Redes celulares
      Regulación del uso de frecuencias. Redes con infraestructura y redes ad-hoc. Operadores móviles. Evolución 2G, 2.5G, 3G, 3.5G, 4G i 5G. Arquitectura de las redes celulares. Network slicing, virtualization, Mobile Edge, etc.
    4. Redes WiFi
      IEEE 802.11. CSMA / CA. Different standards of physical (802.11b, 802.11g, 802.11a, 802.11n). Solutions security (WEP, WPA). New standards: 802.11ac, 802.11ah.
    5. tecnologías de IoT
      Nodos IoT. RFID, NFC, BLE, 802.15.4, LoraWAN, NBIoT. Thread, CoAP, MQTT.
    6. Sensores y técnicas básicas de procesamiento de la señal
      Sensors dels mòbils: aceleròmetres, magnetòmetres, giròscops. Sistemes de coordenades. Descripció de rotacions en 3D (quaternions). Filtres bàsics. Fusió de senyals.
    7. Integración de tecnologíass de Inteligencia Artificial en redes i dispositivos móviles.
      Integración de AI en redes 6G. Herramientas de reconocimiento de imágenes, tratamiento de NLP y reconocimiento de voz en dispositivos móviles.

    Actividades

    Actividad Acto evaluativo


    tema 1

    El Internet Móvil antes y después del iPhone. Cadena de valor del IM: Contenidos. Servicios on-line. Redes de distribución. Interface con el usuario. Dispositivos. Aplicaciones. Redes.
    • Teoría: El Internet Móvil antes y después del iPhone. Cadena de valor del IM: Contenidos. Servicios on-line. Redes de distribución. Interface con el usuario. Dispositivos. Aplicaciones. Redes.
    • Aprendizaje autónomo: Estudio de los temas de clase
    Objetivos: 3
    Contenidos:
    Teoría
    3h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    3h

    tema 2

    Características del canal radio. Limitaciones de potencia. Limitaciones de ancho de banda. Propagación. Capacidad del canal radio. Adaptación de velocidades. Sistemas multiantena. Multiplexación por división de código, tiempo y frecuencia. Móviles y salud.
    • Teoría: Características del canal radio. Limitaciones de potencia. Limitaciones de ancho de banda. Propagación. Capacidad del canal radio. Adaptación de velocidades. Sistemas multiantena. Multiplexación por división de código, tiempo y frecuencia.
    • Aprendizaje autónomo: Estudio
    Objetivos: 1
    Contenidos:
    Teoría
    6h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    18h

    tema 3

    IEEE 802.11. CSMA / CA. Diferentes estándares de nivel físico (802.11b, 802.11g, 802.11a). Soluciones de seguridad (WEP, WPA). Nuevos estándares: 802.11n, 802.11p, 802.11s.
    • Teoría: IEEE 802.11. CSMA / CA. Diferentes estándares de nivel físico (802.11b, 802.11g, 802.11a). Soluciones de seguridad (WEP, WPA). Nuevos estándares: 802.11n, 802.11p, 802.11s.
    • Aprendizaje autónomo: estudio
    Objetivos: 2
    Contenidos:
    Teoría
    6h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    6h

    Caso de Uso: Diseño de una aplicación móvil

    El objetivo es diseñar una aplicación móvil. Se elegirá una posible aplicación. Se hará un análisis de las aplicaciones disponibles en Apple App Store o Android Market de características similares, comparando nuestra aplicación con la competencia. Se elegirá un modelo de negocio (es decir, como haremos dinero con esta aplicación), de marketing, etc. Se hará el diseño de la aplicación (gráficos, funcionalidad, etc). De forma voluntaria se puede llegar a implementar la aplicación para iOS o Android OS. En estos casos se puede publicar la aplicación en el market correspondiente.
    • Laboratorio: clases basadas en caso
    • Aprendizaje autónomo: diseño de la aplicación
    Objetivos: 3 4 5
    Teoría
    0h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    9h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    11h

    tema 4

    Operadores móviles. Evolución 2G, 2.5G, 3G, 3.5G y 4G. Arquitectura de las redes celulares. Servicios y tarificación.
    • Teoría: Regulación del uso de frecuencias. Redes con infraestructura y redes ad-hoc. Operadores móviles. Evolución 2G, 2.5G, 3G, 3.5G y 4G. Arquitectura de las redes celulares. Servicios y tarificación.
    • Aprendizaje autónomo: Estudio
    Objetivos: 2
    Contenidos:
    Teoría
    6h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    15h

    Examen Parcial

    Examen parcial temas 1-3
    Objetivos: 1 2 3
    Semana: 7
    Teoría
    0h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    0h

    tema 5

    Bluetooth. Zigbee. RFID y NFC. Redes Mesh y redes adhoc. Redes de sensores. 6LowPAN y CoAP.
    • Teoría: Bluetooth. Zigbee. RFID y NFC. WiMAX. Comunicación por satélite. Redes Mesh y redes adhoc. Redes de sensores.
    • Aprendizaje autónomo: Estudio
    Objetivos: 7
    Teoría
    6h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    6h

    tema 6

    Tipos de movilidad. Apoyo a la movilidad a nivel 3 (IP móvil). Apoyo a la movilidad en redes celulares. Movilidad nomádica. Protocolos de apoyo a movilidad transparente a nivel 2.
    • Teoría: Tipos de movilidad. Apoyo a la movilidad a nivel 3 (IP móvil). Apoyo a la movilidad en redes celulares. Movilidad nomádica. Protocolos de apoyo a movilidad transparente a nivel 2.
    • Aprendizaje autónomo: estudio
    Objetivos: 2
    Contenidos:
    Teoría
    4h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    5h

    tema 7

    Técnicas de posicionamiento y Location Based Services (LBS). Pagos seguros. Publicidad móvil.
    • Teoría: Técnicas de posicionamiento y Location Based Services (LBS). Pagos seguros. Publicidad móvil.
    Objetivos: 8
    Contenidos:
    Teoría
    4h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    5h

    tema 8

    Sensores. procesamiento de la señal de los sensores de los móviles
    • Teoría: Sistemas operativos de dispositivos móviles. Mercados de aplicaciones. Categorías de aplicaciones mas importantes.
    • Aprendizaje autónomo: estudio
    Objetivos: 4
    Teoría
    3h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    6h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    3h

    Presentación aplicación móvil

    Presentación de la aplicación diseñada
    Objetivos: 3 4 5 6
    Semana: 15 (Fuera de horario lectivo)
    Teoría
    0h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    0h

    Examen Final

    Examen de los temas 1-8
    Objetivos: 1 2 3 4 5 6 7 8
    Semana: 15 (Fuera de horario lectivo)
    Teoría
    0h
    Problemas
    0h
    Laboratorio
    0h
    Aprendizaje dirigido
    0h
    Aprendizaje autónomo
    0h

    Metodología docente

    * Clases presenciales.
    * Clases de laboratorio (programación en python).
    * Clases de laboratorio basadas en caso (diseño de aplicación móvil).

    Método de evaluación

    Ep: Nota examen de la asignatura a mitad del cuatrimestre: 0 <= Ep <= 10
    Ef: Nota examen final: 0 <= Ef <= 10
    Ec: Nota de clases de caso: 0 <= Ec <= 1

    Nota final = 0, 8 * MAX (Ef, 0, 75 * Ef +0,25 * Ep) + 2xEc

    La competencia transversal se evaluara como parte del examen final

    Bibliografía

    Básico

    Capacidades previas

    Conocimientos básicos redes TCP/IP y protocolos de red.
    Conocimientos básicos de teoría de probabilidad y álgebra lineal.